Иужьрей тхыгъэхэр

Нарт эпосым и архив нэхъ ин дыдэр адыгэбзэкIэ къыдэкIа томиблу зэхэт «Нартхэр. Адыгэ эпос» академическэ зыхуэхьэсыныгъэ тхылъхэрщ (Мыекъуапэ 1968–1971 гъэхэм къыщыдэкIащ). Филологие щIэныгъэхэм я доктор ХьэдэгъэлI Аскэр зэхуихьэсауэ, зэпкъриха мы лэжьыгъэр фольклор тхылъ къызэрыгуэкIкъым, ар адыгэ лъэпкъым щIэныгъэм и дежкIэ и тхыдэ пэжыр къэзыгъэзэжа, псэм и хъугъуэфIыгъуэм и сын уардэщ. Илъэс тIощIкIэ (1946 гъэм щыщIэдзауэ […]

Фи нэщӏыр псапэ Тхьэм ищӏ! И сэбэп Тхьэм къывигъэкӏ! Етӏэнэгъэ пӏалъэ адыгэ лъэпкъым мыхъумыщӏагъэ щыӏэмэ лъэныкъуэ езауэ, нэхъыфӏыу щыӏэр ди хэхъуэу, дыбагъуэу, зыдужьу, дызэгурыӏуэу, гъунэгъу лъэпкъхэм щапхъэ дахэ дахуэхъуфу, дызэкъуэтрэ дызэрыӏыгъыу Тхьэм дынигъэс!

Фӏэхъус гуапэ фызох! Сэ КъуэщIысокъуэхэ сащыщщ си цӏэр Мартинщ! «Хабзэ» зи фӏэщыгъэцӏэ адыгэ политикэ-жылагъуэ зэгухьэныгъэм сырипэрытщ! Хэкум щыпсэу адыгэхэми, къэрал зэмылIэужьыгъуэхэм щыпсэу адыгэ куэдми, нэхъыжьи нэхъыщIи, бзылъхугъи цӏыхухъуи куэдым мы махуэхэм Адыгэбзэм и Махуэщӏым ехьэлӏауэ адыгэбзэкӏэ ӏуэху зэмылIэужьыгъуэхэр къырагъэкӏуэкӏащ. Нэтынхэр, тхыгъэхэр куэду утыку къыралхьахэщ. Мыбы ущыкIэлъыплъкIэ хуабжьу гур хегъахъуэ. Адыгэ лъэпкъыр щыӏэным, зиужьыным папщIэ ди […]

Францэм щыщ адыгэ щІалэ Набадж Лустан Адам @adam_lstan Парижым щекІуэкІа дунейпсо зэхьэзэхуэм джиу-джитсумкІэ дыщэ медаль, грэпплингымкІэ дыжьын медаль къыщихьащ.

1). Инал нэху (Инал -светлый)- 1427 -1453 гг – Адыгэ Хэку псом и Пщышхуэ (Великий князь всей Объединённой Черкесии) 2). Тобылэ, Инал и къуэ (Табулда) – 1453 – 1465 гг 3). Жанхъуэт, Тобылэ и къуэ (Жанхот )- 1465 – 1483 гг 4). Инэрмэс , Тобылэ и къуэ (Инармас) – 1483 – 1498 гг 5). Беслъэн […]

Пщышхуэ Щоджэныкъуэ Алыджыкъуэ и мывэ кхъэхальэжъыр. Зэбгъузэнатlэу 8*4 м. мэхъу Мыр шэшэн,е осетин, е къущхьэ Гуэрым ейуэ щытатэм фи нэгу къыщ1эвгъыхьэрэт зэрыщытынур?

Нарт эпосым хэт бзылъхугъэ образ лъэщхэм, Сэтэней Iущыр зи пашэм, ящыщу нэхъ усэпэлъыту икIи нэхъ гущIэгъуаджэу къахэщыр Iэдииху дахэрщ. Абы и цIэм и мыхьэнэ дыдэр «Iэ хужь» е «Iэ нэху» жыхуиIэщ («Iэдий» псалъэмрэ «ху» — хужь жыхуиIэмрэ зэхэту). Эпосым ар дыгъэм и магий гъэщIэгъуэнкIэ еузэщI, абы и гъащIэ тхыдэр бзылъхугъэ лэжьыгъэм и уасэм, абы пщIэ […]