“Habze” Sivil Toplum Kuruluşu: Amacımız!

“Habze” Kelimesinin Anlamı

Habze nedir? Bazıları Habze’nin sadece görgü kuralları olduğunu düşünür. Zaman zaman Adığe Habze, basitçe “Çerkes Görgü Kuralları” olarak çevrilir. Ancak bu, Habze kelimesinin yalnızca dar anlamını yansıtır. Habze, yalnızca ve sadece görgü kurallarından ibaret değildir. Habze, Çerkeslerin bütüncül bir felsefi ve dünya görüşü sistemi, ahlaki ve hukuki bir yasası ve çok daha fazlasıdır.

Habze, kapsamlı bir felsefi ve etik sistem olarak insan yaşamının her alanını düzenler. Habze yasaklayıcı bir sistem değildir; yasaklar ve kısıtlamalar üzerine kurulmamıştır. Habze, insanın kendisiyle, çevresindeki insanlarla, doğayla ve dış dünyayla uyum içinde geliştiği yolu gösterir. “Habze” kelimesi Çerkesce’den çevrildiğinde “her şeyin dili” veya “evrenin dili” anlamına gelir.

Gördüğümüz gibi: biz, Habze’ye ve dilimiz “Adığebze”ye sahip olduğumuz sürece “adığe” öz adına sahip ve “adığağe”yi taşıyan bir halkız. Bu dünyadaki her canlının bir kendini koruma içgüdüsü olduğu gibi, halkımızın özü de dilimiz “Adığebze”yi ve Habze’yi korumaktır.

Çerkesler bugün dünyada 50’den fazla ülkede toplu olarak yaşamaktadır. Milyonlarca kişiyiz. Ancak halkımızın yalnızca yaklaşık %10’u tarihi vatanında yaşamaktadır. Kafkasya’da, kendi ana topraklarında yaşayan Çerkesler, yapay olarak sözde dört ayrı halka bölünmüş durumdadır (Kabardeyler, Adığeler, Çerkesler, Şapsığlar). Oysa hepimizin bir öz adı vardır — “adığe”, hepimizin bir dili vardır — “Adığebze”, bir Habze’miz ve bir ortak tarihî geçmişimiz vardır. Ve saygın her halk gibi, bizim de kendi millî çıkarlarımız vardır.

Son 10 yılda Çerkeslerin millî bilinçlenmesi kayda değer bir hızla yükselmektedir. Buna rağmen, siyasi arenada dünya genelindeki tüm Çerkeslerin çıkarlarını tek bir bütün olarak temsil edecek bir kuruluş henüz bulunmamaktadır. İşte bu nedenle “Habze” kuruluşu bu görevi üstlenmiştir.

Amacımız:

• Tarihî adaleti sağlamak ve Çerkesya’nın Rus-Çerkes Savaşı öncesindeki tarihî sınırlarını yeniden tesis etmek.
• Tüm Çerkeslerin ana dillerini öğrenme ve ana dil konuşucusu olma fırsatına sahip olmasını, Habze’ye göre yaşamasını sağlamak.
• Dünyadaki tüm Çerkeslerin tarihî vatanlarına engelsiz bir şekilde dönebilmesini sağlamak; her Çerkesin halkının ve vatanı Çerkesya’nın yeniden birleşmesi ve kalkınması için çaba göstermesini sağlamak.
• Çerkes halkının tek bir bütün olarak her Çerkesin sağlığı, güvenliği, onurlu yaşamı ve kişisel gelişimi için hareket etmesini sağlamak.

Yaklaşımımız:

Biz baştan itibaren, belirlediğimiz tüm hedeflerin tüm halka ait olduğuna inanıyoruz. Dünya genelinde bizimle aynı düşüncede olan insanların var olduğunu görüyoruz. Henüz birleşik bir cephe oluşturulmamış olsa da, bizim gibi düşünenler çoktur. Bizim için belirli bir kişinin kuruluşumuza katılıp katılmaması esas değildir. Bizim için önemli olan, kişinin sorunu anlayıp anlamadığı ve yukarıda belirtilen hedefleri paylaşıp paylaşmadığıdır. Bu doğrultuda, biz bir kuruluş olarak tamamen açığız ve eylemleri ile görüşleri halkımızın çıkarlarıyla herhangi bir şekilde örtüşen herkesle iş birliği yapmaya hazırız.

Kendimizi yalnızca siyasetle veya kültürle sınırlamıyoruz. Elimizdeki kaynakların izin verdiği her şeyi, faaliyet gösterdiğimiz ülkenin yasaları çerçevesinde yapacağız. Bizim için ne Rusya’nın çıkarları, ne Amerika’nın çıkarları, ne Türkiye’nin çıkarları, ne de Avrupa veya Arap ülkelerinin çıkarları önemlidir. Biz yalnızca Çerkes halkının çıkarlarını ilerleteceğiz. Ve millî çıkarlarımızın ilerlemesine katkıda bulunmaya hazır olan herkesle iş birliği yapacağız.

“Habze” Sivil Toplum Kuruluşu Konseyi tarafından 21 Haziran 2018 tarihinde Nalçik şehrinde kabul edilmiştir.