Bir Çerkes Hangi Durumlarda Saygınlığını Kaybedebilirdi?

Çerkeslerde saygı; fakirlik, başarısızlık veya yenilgi yüzünden kaybedilmezdi. İç disiplin ve onur eksikliğini gösteren eylemler yüzünden kaybedilirdi.
༺━━✦━━༻
Her şeyden önce — verilen sözün tutulmaması. Verilen söz kesin bir yükümlülük kabul edilirdi ve geçerli bir neden olmaksızın sözünü yerine getirmeyen kişi güvenilirliğini yitirirdi. Artık ona iş emanet edilmez, arabulucu olarak çağrılmaz ve fikrinin bir önemi kalmazdı.
༺━━✦━━༻
İkincisi — misafirperverlik kuralının ihlali. Misafir, ev sahibinin tam koruması altındaydı. Misafire verilecek herhangi bir zarar, onu teslim etmek veya aşağılamak ağır bir utanç sayılırdı. Böyle bir davranış sadece kişiyi değil, sülalesini de lekeleyen bir gölge düşürürdü.
༺━━✦━━༻
Üçüncüsü — toplum önünde korkaklık. Korkunun kendisi değil; ancak gereksiz yere kaçmak, yoldaşlarını korumayı reddetmek veya tehlike anında, özellikle de başkalarının gözü önünde sorumluluktan kaçmak.
༺━━✦━━༻
Dördüncüsü — açgözlülük, cimrilik. İmkanı varken yardım etmeyi, barınak sağlamayı veya doyurmayı reddetmek. Başkalarından esirgeyen bir kişinin içsel olarak boş olduğuna inanılırdı.
༺━━✦━━༻
Beşincisi — yaşlılara ve kadınlara saygısızlık. Kabalık, sertlik ve kibir; kötü bir yetiştirilme tarzının ve zayıf bir karakterin işareti olarak algılanırdı.
༺━━✦━━༻
Altıncısı — gevezelik ve dedikodu. Gereksiz konuşan veya duyduklarını aktaran bir kişiye artık güvenilmezdi. Varlığına tahammül edilebilirdi, ancak sözlerine kulak asılmazdı.
༺━━✦━━༻
Ve en önemlisi: saygı tek bir hatadan dolayı değil, tekrarlanan davranışlar nedeniyle kaybedilirdi. Çerkes toplumunda saygı talep edilemez veya sözlerle geri kazanılamazdı — bir kişide o saygı ya görülürdü ya da sonsuza dek görülmezdi.
༺━━✦━━༻