Хабзэ Логотип Toplumsal ve Siyasi Örgüt
🌐 Turkce ▼

Çerkes diasporasının 40 kuruluşundan Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Başkanı ve Parlamento milletvekillerine çağrı

16 Haziran 2026

Çerkes diasporasının 40 kuruluşu, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin devlet statüsü, güvenliği ve toprak bütünlüğüne ilişkin anayasal güvencelerin korunmasını talep ediyor.

Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Başkanı
Sayın Kazbek Valeryeviç Kokov’a
Bilgi için: Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Parlamento Başkanı T. B. Egorova’ya,
Kabardey-Balkar Cumhuriyeti VII. Dönem Parlamento Milletvekillerine

Çerkes diasporasının 40 kuruluşunun, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin devlet statüsü, güvenliği ve toprak bütünlüğüne ilişkin anayasal güvencelerin korunması talebiyle Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Başkanı ve Parlamento milletvekillerine ortak çağrısı

Appeal Image

Sayın Başkan!

Bizler, dünyanın farklı ülkelerinde faaliyet gösteren Kafkas (Çerkes) sivil toplum kuruluşları olarak, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nde son dönemde yaşanan anayasal süreçleri büyük bir dikkat ve endişeyle takip etmekteyiz.

Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Savcılığı’nın başvurusu üzerine, cumhuriyetin anayasasından Kabardey-Balkar’ın devlet niteliğini, toprak bütünlüğünü ve topraklarının dokunulmazlığını güvence altına alan hükümlerin çıkarılması konusunun gündeme getirilmiş olması bizde derin bir endişe uyandırmaktadır.

Sürgün neticesinde tarihi anavatanlarından koparılmış halkların torunları olarak bizler, aradan bir buçuk asır geçmesine rağmen Kabardey-Balkar, Adıge, Karaçay-Çerkes, Osetya, İnguşetya, Çeçenistan, Dağıstan ve Abhazya (resmi olarak aynı kategoride olmasa da) ve tüm Kuzey Kafkasya ile tarihi, kültürel ve manevi bağlarımızı korumaya devam ediyoruz.

Bu nedenle, Kuzey Kafkasya’daki ulusal cumhuriyetlerin anayasal statüsünü, kurumsal varlığını ve tarihi kazanımlarını etkileyen olaylar, sadece bu cumhuriyetlerde yaşayan vatandaşları değil, aynı zamanda dünyanın dört bir yanına dağılmış milyonlarca Çerkes’i ve Kafkas kökenli insanı da yakından ilgilendiriyor.

Bizim için bu cumhuriyetler sadece idari birimlerden ibaret değildir. Onlar, halklarımızın tarihi hafızasının, siyasi varlığının, kültürel sürekliliğinin ve anavatanla olan bağlarının kurumsal temsilcileridir.

Dolayısıyla, toprak bütünlüğünü, toprak dokunulmazlığını ve cumhuriyetin devlet niteliğini güvence altına alan hükümlerin Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Anayasası’ndan çıkarılması konusunun tartışmaya açılmasını sadece teknik bir anayasal girişim olarak görmüyoruz.

Bilindiği üzere, Rusya Federasyonu’nda son yirmi beş yıldır yürütülen merkezileşme politikasına, federasyonun kurucu unsurları olan cumhuriyetlerin siyasi, idari ve anayasal statülerinin kademeli olarak zayıflatılması eşlik etmiştir. 1992 Federal Antlaşması’nın fiilen geçerliliğini yitirmesi, halkların kendi cumhuriyet başkanlarını seçme hakkının elinden alınması, toplumsal hayatta ulusal dillerin konumunun zayıflatılması ve cumhuriyetlerin devlet statüsünü simgeleyen kurum, yetki ve unvanların aşamalı olarak tasfiye edilmesi bu sürecin ana aşamaları olmuştur.

Bugün ise “toprak bütünlüğü”, “toprak dokunulmazlığı”, “cumhuriyetin devlet niteliği” gibi temel anayasal ilkelerin ve cumhuriyet başkanının bu değerlerin garantörü olduğuna dair hükmün sorgulanmaya çalışılması, bu sürecin yeni ve son derece kritik bir aşamasına işaret etmektedir.

Bu güvencelerin Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Anayasası’ndan çıkarılması, yalnızca münferit yasal normların değiştirilmesi veya bunların federal mevzuatla uyumlu hale getirilmesi anlamına gelmeyecektir. Böyle bir yaklaşım, aynı zamanda Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin anayasal statüsünün daha da aşındırılması ve kendi geleceğini bağımsız bir şekilde belirleme imkanlarının kısıtlanması olarak algılanacaktır.

Bizler herhangi bir siyasi hesaplaşmanın tarafı değiliz. Ancak Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin anayasal statüsünün korunmasının, sadece Kabardeyler (Çerkesler), Balkarlar ve cumhuriyetin diğer halkları için değil, aynı zamanda Rusya Federasyonu’nun federal yapısının korunması açısından da büyük önem taşıdığına ve diğer cumhuriyetler için önemli bir emsal teşkil edebileceğine inanıyoruz.

Federal devletlerde anayasal uyumun amacı, cumhuriyetlerin anayasal statülerini merkezi otoriteye tabi kılmak değil, eşit haklara sahip federasyon öznelerinin anayasal yetki ve güvencelerini koruyarak federal birliği sağlamak olmalıdır.

Sayın Başkan!

Bugün önünüzde duran mesele, sadece anayasal terminolojinin teknik bir düzeltmesinden ibaret değildir. Bu mesele, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin geleceği ile ilgilidir. Dünyanın dört bir yanına dağılmış milyonlarca Çerkes’in ve tüm Kuzey Kafkasya halklarının tarihi anavatanlarıyla olan bağlarının geleceği ile ilgilidir.

Diasporanın anavatanla bağlarını korumasını sağlayan en önemli sütunlardan biri, Kuzey Kafkasya’daki ulusal cumhuriyetlerin varlığının, kimliğinin ve anayasal statüsünün korunmasıdır.

Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin anayasal statüsünü ve tarihi kazanımlarını zayıflatabilecek girişimlere yönelik endişelerimizi açıkça ifade ediyor ve cumhuriyetin anayasal haklarını korumaya yönelik her türlü adımı desteklediğimizi beyan ediyoruz.

İşte bu nedenle, duruşumuzu kamuoyuna açıkça ifade etmeyi tarihi bir görev olarak addediyoruz. Alacağınız kararın sadece bugünü değil, gelecek nesillerin tarihi hafızasını da etkileyeceğine inanıyoruz.

Saygılarımızla,

İmzalayan Kuruluşlar: