Son Yayınlar

İç Stratejiden Dış Stratejiye Bu yazı dizisinin önceki bölümlerinde coğrafyadan stratejiye doğru adım adım ilerledik: Tarihi Anavatanı, Çerkeslerin Kafkasya’daki durumunu, Karadeniz kıyısını, Kabardey’i, halkımızın iç dinamiklerini ve uzun vadede onu güçlendirebilecek imkânları ele aldık. Buradaki bir sonraki adım son derece doğaldır: Kendi yaşam alanımızı yeniden görmeye, onun güçlü ve kırılgan yönlerini anlamaya ve içeride neyi […]

Kuzey Kafkasya’nın geleceği üzerine uzun zamandır ve çok farklı açılardan konuşulmaktadır. Kimileri onun gelecekteki gelişimini Rusya’nın içinde — mevcut idari yapı altında ya da ülkenin daha derin bir federalleşmesi yoluyla — tasavvur etmektedir. Kimileri bağımsız ulusal devletlerden bahsetmektedir. Diasporada ve göçmen çevrelerinde Kafkas birlikleri ve konfederasyonları projeleri varlığını sürdürmekte, zaman zaman Dağlı Cumhuriyeti tecrübesi hatırlanmaktadır. […]

Bu dizinin önceki yazılarında Karadeniz kıyısı, Kuban, Şapsığ toprakları ve diğer Batı Çerkes toplulukları hakkında çokça konuştuk. Bu son derece doğaldır: Rus-Çerkes Savaşı’nın son onyılları, Çerkeslerin kitlesel sürgünü, tarihi toprakların büyük bir kısmının kaybı ve modern Çerkes bilincinde bilhassa güçlü bir şekilde yer eden ulusal hafıza coğrafyası doğrudan Karadeniz kıyısıyla bağlantılıdır. Ancak Çerkesya’ya yalnızca Karadeniz […]

Tarihi Çerkesya’dan bahsettiğimizde kendimizi Kabardey-Balkar, Karaçay-Çerkes, Stavropol Krayı veya Kuzey Osetya’nın Mozdok bölgesiyle sınırlandıramayız. Adıgey ve bugünkü Krasnodar Krayı olmadan Çerkes hafızası, siyaseti ve stratejisinin haritası eksik kalır. Batı Çerkesyası’nın önemli bir kısmı tam da buradaydı — Şapsığlar, Natuhaylar, Abzehler, Bjeduğlar, Temirgoylar, Hatukaylar, Mehoşlar, Yegerukaylar, Mamhığlar, Ubıhlar ve diğer Adıge toplumlarının toprakları. Bu sadece “güzel […]

“Adığe” çatı ismi altında tarihsel olarak Kabardeyler, Bjeduğlar, Besleneyler, Abzehler, Çemguylar, Ubıhlar, Şapsığlar ve diğer boylar anlaşılmaktadır. Bu toplulukların en kalabalık olanı Kabardeylerdir. Rusya Federasyonu’ndaki nüfusları günümüzde 500 bin, Adığeylerin (Çerkeslerin) 160 bin, Karaçay-Çerkes’teki Çerkeslerin ise 60 bin civarındadır. Adığelerin, Osetlerin, Çeçenlerin, Balkarların, Karaçayların, Dağıstan halklarının ve İnguşların eski çağlardan günümüze uzanan tarihsel gelişim yolu […]

20’den fazla Çerkes (Kafkas) diasporası sivil toplum kuruluşu, Nurdin Keref davası ile ilgili olarak Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Başkanına bir çağrı metnini Kazbek Kokov’a iletti. Çağrının imzacısı olan örgütler, Nurdin Keref’in ölümüne ilişkin tüm koşulların aydınlatılmasını, cenazesinin ailesine teslim edilmesini ve bağımsız bir adli tıp incelemesinin gerçekleştirilmesini talep etmektedir. Bunun yanı sıra kuruluşlar; Nurdin Keref’in olası yasa […]

Çerkes sosyo-politik örgütü “Xabze” Stratejik Araştırmalar Merkezi, tarihi Çerkesya’ya, onun kaybedilen topraklarına, Çerkes halkının mevcut durumuna ve atalarımızın topraklarındaki varlığımızı yeniden tesis etmeye yönelik olası stratejilere adanmış bir yazı dizisine başlıyor. Dizinin ilk yazısı Karadeniz Çerkesyası’na – Taman ve Anapa’dan Soçi’ye ve Abhazya sınırına kadar olan sahil şeridine – adanmıştır. Bugün çoğu insan için buralar […]

Kabardey-Balkar’ın Geleceği Tehdit Altında Abartısız bir şekilde ifade etmek gerekirse, KBR tarihi Çerkesya topraklarında kurulan devlet-idari birimler arasında anahtar bir öneme sahiptir. Bunun temel nedeni, Kuzey Kafkasya’daki en büyük ve siyasi olarak en örgütlü Çerkes nüfusunun burada yoğunlaşmış olmasıdır: Kabardey Çerkesleri (Kabardeyler) cumhuriyet nüfusunun çoğunluğunu oluşturmakta, Nalçik Çerkes dünyasının en önemli kültürel, eğitimsel ve sosyo-politik […]

Çerkes diasporasının 40 kuruluşu, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin devlet statüsü, güvenliği ve toprak bütünlüğüne ilişkin anayasal güvencelerin korunmasını talep ediyor. Kabardey-Balkar Cumhuriyeti BaşkanıSayın Kazbek Valeryeviç Kokov’aBilgi için: Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Parlamento Başkanı T. B. Egorova’ya,Kabardey-Balkar Cumhuriyeti VII. Dönem Parlamento Milletvekillerine Çerkes diasporasının 40 kuruluşunun, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin devlet statüsü, güvenliği ve toprak bütünlüğüne ilişkin anayasal güvencelerin korunması talebiyle Kabardey-Balkar […]

Ди нэхъыжьыфI Хьэтэжьыкъуэ Валерэ илъэс 70 зэрырикъуамкӏэ дохъуэхъу! 9 Haziran 2026 tarihinde, Çerkes ulusal hareketinin saygın önderlerinden ve Çerkesya’nın en tanınmış insan hakları savunucularından biri olan Valeriy Naziroviç Hatajukov 70 yaşına bastı! Valeriy Hatajukov, 20. yüzyılın sonlarında Çerkes hareketiyle birlikte büyüyen ve bu harekete bizzat yön veren önemli bir şahsiyettir. Haklar ve ulusal hafıza mücadelesine […]

Kabar-Balkar Cumhuriyeti Başkanı ve Milletvekillerine hitaben, cumhuriyetin bütünlüğü ve toprak bütünlüğü güvenceleri ile KBC Başkanı’nın KBC’nin güvenlik ve toprak bütünlüğünü sağlama yetkilerine ilişkin hükümlerin anayasadan çıkarılmasına yönelik savcılık talebine karşı hazırlanan ortak açıklama. 10.06.2026 Kabar-Balkar Cumhuriyeti Başkanı Sayın K. V. KOKOV’aKabar-Balkar Cumhuriyeti Parlamento Başkanı Sayın T. B. EGOROVA’yaKabar-Balkar Cumhuriyeti 7. Dönem Parlamento Milletvekillerine KABAR-BALKAR CUMHURİYETİ […]

2020 nüfus sayımı verilerine göre, tarihi anavatanında yaşayan her üç Çerkesten biri ana dilini konuşamıyor.Dil, bir halkın ulusal kimliğinin en önemli göstergesidir. Dil yaşadığı sürece halk da yaşar. Çerkes dilimizi (адыгэбзэ) nasıl koruyabiliriz? Sizce dilimizin korunması ve geliştirilmesi için neler yapılmalı? Уэ Дауэ уеплърэ, адыгэ? Ulusal dilleri bilme oranı: %90 — Çeçenler%77 — Balkarlar%75 — […]

21 Mayıs Geride Kaldı. Şimdi Bundan Ne Dersler Çıkardığımızı Anlama Zamanı “Habze” Çerkes Sosyo-Politik Teşkilatı bünyesindeki Stratejik Araştırmalar Merkezi, Çerkes dünyasındaki gelişmeleri yakından takip etmeye devam ediyor. Bugün, geride bıraktığımız anma etkinliklerine dair bazı düşüncelerimizi paylaşmak, ön değerlendirmeleri yapmak ve geleceğe yönelik bir dizi öneri sunmak istiyoruz. Rus-Kafkas Savaşı kurbanlarını anma günü bu yıl bir […]

Geçmişin ve Bugünün Merceğinden Çerkesya’nın Stratejik Rolü Çerkeslerin anavatanlarından sürgün edilişinin bir başka trajik yıldönümüne denk getirilen bu makale dizisinin önceki bölümünde, Çerkesya’nın Rus İmparatorluğu tarafından işgal edilişinin tarihini kısaca özetlemiştik. Bugün ise, Rusya’nın 18. ve 19. yüzyıllarda topraklarımızı ele geçirmesine yön veren ve bugün hala bölgeyi kendi egemenliği altında tutma arzusunu besleyen temel motivasyonları […]

Dünyanın dört bir yanındaki Çerkes toplumunun, Nalçik şehrinin ana caddesinde düzenlenen geleneksel 21 Mayıs yürüyüşüne yönelik baskılara karşı çıkmasının ardından, Uluslararası Çerkes Derneği (DÇB), Kabardey-Balkar Cumhuriyeti (KBC) hükümeti tarafından onaylanan, 1763-1864 Rus-Kafkas Savaşı’ndaki soykırım kurbanları Çerkesleri Anma Günü etkinlik planını yayınladı. Belgede şu ifadelere yer verildi: “Dileyen herkes için, gerekli tüm güvenlik önlemlerine uyularak, Hayat […]