Habze

Çerkeslerde saygı; fakirlik, başarısızlık veya yenilgi yüzünden kaybedilmezdi. İç disiplin ve onur eksikliğini gösteren eylemler yüzünden kaybedilirdi.༺━━✦━━༻Her şeyden önce — verilen sözün tutulmaması. Verilen söz kesin bir yükümlülük kabul edilirdi ve geçerli bir neden olmaksızın sözünü yerine getirmeyen kişi güvenilirliğini yitirirdi. Artık ona iş emanet edilmez, arabulucu olarak çağrılmaz ve fikrinin bir önemi kalmazdı.༺━━✦━━༻İkincisi — […]

Çerkeslerin (Adığelerin) kadınlara karşı tutumu, etik kuralları olan Adığe Xabze’nin temel ilkelerinden biri olan derin bir hürmet, saygı ve şövalyece bir asalet ile karakterize edilir. Bu olgu, Orta Çağ Avrupası’nın şövalyelik gelenekleriyle paralellikler kurularak genellikle “güzel kadın kültü” olarak adlandırılır. Çerkes kültüründe kadınlara yönelik tutumun ana yönleri şunlardır: Görgü Kuralları ve Günlük Saygı Onur ve […]

Çerkes değerler sistemi olan Adığe Xabze’de kadının erkeğe karşı tutumu, dışa dönük bir itaatla derin bir iç onur arasındaki hassas bir denge üzerine kuruluydu. Bu kölece bir boyun eğme değildi; geleneksel toplumda kadının statüsü erkeğinkinden “ayrı” tutulmuştu ve bu durum askeri ve politik örgütlenme çerçevesinde ona önemli özgürlükler ve haklar tanıyordu. Kadının erkeğe saygısı, onun […]

Takipçilerimin, özellikle de gençlerin “екlу” ve “емыкlу” gibi derin Adığe kavramlarını bilip bilmediğini gerçekten çok merak ediyorum. Eski neslimizin bunlara oldukça aşina olduğundan hiç şüphem yok. Fakat acaba herkes bu kadim, temel kavramları bir sonraki nesle, çocuklarına aktarabildi mi? Bunu başarabildiklerini umut ediyorum. Çünkü bu kelimeler o kadar kapsamlı ve önemliydi ki, uygunsuz bir şey […]

“Kibir”, Çerkesler için onları boyunduruk altına alanlar ve aynı zamanda boyunduruk altına aldıkları kişiler tarafından uydurulmuş bir terimdir. Bu, Çerkes’in üzerinde despotlara ve tiranlara tahammül etmemesi ve özgür yaşam tarzı nedeniyle ortaya çıkmıştır. Çerkes gururluydu, ama kibirli değildi; her zaman erişilebilir ve sadeydi. Gurur, hem efendi hem de köle tarafından eşit derecede nefretle karşılanır. Daha […]

Adıgecilik, zihinsel bir örgütlenme mekanizması ve gerçekliğin olgu ve ilişkilerinin ahlaki rasyonalizasyonu, sosyal gerçekliği inşa etmenin sosyal olarak belirlenmiş bir yoludur. Ancak aynı zamanda, düşünme tarzları ve davranışların tüm çeşitliliğine rağmen ahlaki yasaların ruhu ve genel yönelimi korunduğunda, belirli bir ahlaki süreklilik içinde arzu edilen ya da mümkün olanın seçim ve uygulama özgürlüğüdür. Etiğin yaşam […]