Hase

Nartlar, tek bir kişinin iktidarını bilmezdi; Nart destanında çarlara, krallara ya da hanlara dair hiçbir atıf yoktur.

Tüm ulusal kararlar «Hase» adı verilen meclislerde alınırdı.

Hase kararlarına herkes istisnasız boyun eğerdi; ünlü Nart kahramanları bile Hase’ye çağrılır ve onlara yerine getirilmesi zorunlu olan görevler verilirdi.

Günümüz diliyle konuşursak, Nartlar gerçek anlamda demokratik, sivil bir toplumdu. Meclislerde söz hakkı herkese verilir ve herkesin görüşü dikkate alınırdı. Hitabet sanatı, güzel konuşma yeteneği, kendi konumunu savunma becerisi bu meclisler ve alınan kararlar üzerinde mutlak bir etkiye sahipti.

Kaynaklar:
“Nartlar” 7 ciltte. ARİGİ yayını. Maykop, 2019
Kajarov «Adige Hasesi». Nalçik, 1992.

“Nartlar Hakkında Efsaneler” projesinin yazarı Ekopark Dolina Narzanov @park_dolina_narzanov
Sanatçı: Aslan Karmoko @karmoko_art