Siyaset

Dönüşü mümkün kılın.Çerkeslere tarihi anavatanlarına dönme hakkı verin. Neden bu kadar çok Çerkes tarihi anavatanlarının dışında yaşıyor? Diaspora nasıl ortaya çıktı ve dönüş yolunda hangi engeller var? Bunu anlatmak, bu sorunları tartışmak ve Çerkeslerin tarihi anavatanlarına dönme hakkını desteklemek istiyoruz. İlgilenen herkesi Berlin’deki barışçıl gösteriye davet ediyoruz. 📅 24 Ekim 2026 Cumartesi🕒 15:00–18:00📍 Pariser Platz, […]

İç Stratejiden Dış Stratejiye Bu yazı dizisinin önceki bölümlerinde coğrafyadan stratejiye doğru adım adım ilerledik: Tarihi Anavatanı, Çerkeslerin Kafkasya’daki durumunu, Karadeniz kıyısını, Kabardey’i, halkımızın iç dinamiklerini ve uzun vadede onu güçlendirebilecek imkânları ele aldık. Buradaki bir sonraki adım son derece doğaldır: Kendi yaşam alanımızı yeniden görmeye, onun güçlü ve kırılgan yönlerini anlamaya ve içeride neyi […]

Kuzey Kafkasya’nın geleceği üzerine uzun zamandır ve çok farklı açılardan konuşulmaktadır. Kimileri onun gelecekteki gelişimini Rusya’nın içinde — mevcut idari yapı altında ya da ülkenin daha derin bir federalleşmesi yoluyla — tasavvur etmektedir. Kimileri bağımsız ulusal devletlerden bahsetmektedir. Diasporada ve göçmen çevrelerinde Kafkas birlikleri ve konfederasyonları projeleri varlığını sürdürmekte, zaman zaman Dağlı Cumhuriyeti tecrübesi hatırlanmaktadır. […]

Bu dizinin önceki yazılarında Karadeniz kıyısı, Kuban, Şapsığ toprakları ve diğer Batı Çerkes toplulukları hakkında çokça konuştuk. Bu son derece doğaldır: Rus-Çerkes Savaşı’nın son onyılları, Çerkeslerin kitlesel sürgünü, tarihi toprakların büyük bir kısmının kaybı ve modern Çerkes bilincinde bilhassa güçlü bir şekilde yer eden ulusal hafıza coğrafyası doğrudan Karadeniz kıyısıyla bağlantılıdır. Ancak Çerkesya’ya yalnızca Karadeniz […]

Tarihi Çerkesya’dan bahsettiğimizde kendimizi Kabardey-Balkar, Karaçay-Çerkes, Stavropol Krayı veya Kuzey Osetya’nın Mozdok bölgesiyle sınırlandıramayız. Adıgey ve bugünkü Krasnodar Krayı olmadan Çerkes hafızası, siyaseti ve stratejisinin haritası eksik kalır. Batı Çerkesyası’nın önemli bir kısmı tam da buradaydı — Şapsığlar, Natuhaylar, Abzehler, Bjeduğlar, Temirgoylar, Hatukaylar, Mehoşlar, Yegerukaylar, Mamhığlar, Ubıhlar ve diğer Adıge toplumlarının toprakları. Bu sadece “güzel […]

20’den fazla Çerkes (Kafkas) diasporası sivil toplum kuruluşu, Nurdin Keref davası ile ilgili olarak Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Başkanına bir çağrı metnini Kazbek Kokov’a iletti. Çağrının imzacısı olan örgütler, Nurdin Keref’in ölümüne ilişkin tüm koşulların aydınlatılmasını, cenazesinin ailesine teslim edilmesini ve bağımsız bir adli tıp incelemesinin gerçekleştirilmesini talep etmektedir. Bunun yanı sıra kuruluşlar; Nurdin Keref’in olası yasa […]

Kabardey-Balkar’ın Geleceği Tehdit Altında Abartısız bir şekilde ifade etmek gerekirse, KBR tarihi Çerkesya topraklarında kurulan devlet-idari birimler arasında anahtar bir öneme sahiptir. Bunun temel nedeni, Kuzey Kafkasya’daki en büyük ve siyasi olarak en örgütlü Çerkes nüfusunun burada yoğunlaşmış olmasıdır: Kabardey Çerkesleri (Kabardeyler) cumhuriyet nüfusunun çoğunluğunu oluşturmakta, Nalçik Çerkes dünyasının en önemli kültürel, eğitimsel ve sosyo-politik […]

Ди нэхъыжьыфI Хьэтэжьыкъуэ Валерэ илъэс 70 зэрырикъуамкӏэ дохъуэхъу! 9 Haziran 2026 tarihinde, Çerkes ulusal hareketinin saygın önderlerinden ve Çerkesya’nın en tanınmış insan hakları savunucularından biri olan Valeriy Naziroviç Hatajukov 70 yaşına bastı! Valeriy Hatajukov, 20. yüzyılın sonlarında Çerkes hareketiyle birlikte büyüyen ve bu harekete bizzat yön veren önemli bir şahsiyettir. Haklar ve ulusal hafıza mücadelesine […]

2020 nüfus sayımı verilerine göre, tarihi anavatanında yaşayan her üç Çerkesten biri ana dilini konuşamıyor.Dil, bir halkın ulusal kimliğinin en önemli göstergesidir. Dil yaşadığı sürece halk da yaşar. Çerkes dilimizi (адыгэбзэ) nasıl koruyabiliriz? Sizce dilimizin korunması ve geliştirilmesi için neler yapılmalı? Уэ Дауэ уеплърэ, адыгэ? Ulusal dilleri bilme oranı: %90 — Çeçenler%77 — Balkarlar%75 — […]

21 Mayıs Geride Kaldı. Şimdi Bundan Ne Dersler Çıkardığımızı Anlama Zamanı “Habze” Çerkes Sosyo-Politik Teşkilatı bünyesindeki Stratejik Araştırmalar Merkezi, Çerkes dünyasındaki gelişmeleri yakından takip etmeye devam ediyor. Bugün, geride bıraktığımız anma etkinliklerine dair bazı düşüncelerimizi paylaşmak, ön değerlendirmeleri yapmak ve geleceğe yönelik bir dizi öneri sunmak istiyoruz. Rus-Kafkas Savaşı kurbanlarını anma günü bu yıl bir […]

Geçmişin ve Bugünün Merceğinden Çerkesya’nın Stratejik Rolü Çerkeslerin anavatanlarından sürgün edilişinin bir başka trajik yıldönümüne denk getirilen bu makale dizisinin önceki bölümünde, Çerkesya’nın Rus İmparatorluğu tarafından işgal edilişinin tarihini kısaca özetlemiştik. Bugün ise, Rusya’nın 18. ve 19. yüzyıllarda topraklarımızı ele geçirmesine yön veren ve bugün hala bölgeyi kendi egemenliği altında tutma arzusunu besleyen temel motivasyonları […]

Dünyanın dört bir yanındaki Çerkes toplumunun, Nalçik şehrinin ana caddesinde düzenlenen geleneksel 21 Mayıs yürüyüşüne yönelik baskılara karşı çıkmasının ardından, Uluslararası Çerkes Derneği (DÇB), Kabardey-Balkar Cumhuriyeti (KBC) hükümeti tarafından onaylanan, 1763-1864 Rus-Kafkas Savaşı’ndaki soykırım kurbanları Çerkesleri Anma Günü etkinlik planını yayınladı. Belgede şu ifadelere yer verildi: “Dileyen herkes için, gerekli tüm güvenlik önlemlerine uyularak, Hayat […]

Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Başkanı K.V. KOKOV’a Sayın Kazbek Valeryeviç! Biz aşağıda imzası bulunanlar, Kabardey-Balkar halklarının anayasal haklarının garantörü olarak size başvuruyoruz. Her yıl 21 Mayıs’ta anılan, Rus-Kafkas Savaşı’nın kurbanları olan Adıgelerin (Çerkeslerin) Anma Günü etrafında gelişen durum kritik bir noktaya ulaştı. Vatandaşlara atalarının anısını onurlandırma niyetlerinden dolayı uygulanan baskı ve zulüm, sistemli, planlı ve devam eden […]

Onlarca yıldır Nalçik şehrinin ana caddesinde, 1763-1864 yılları arasındaki asırlık Rus-Çerkes Savaşı’nda Çerkesya’nın özgürlüğü için can verenlerin ve soykırım kurbanlarının anıldığı 21 Mayıs Anma Günü’nde geleneksel olarak yürüyüş düzenleniyor. Bu barışçıl eyleme toplumun her kesiminden katılım oluyor: kadınlar, çocuklar, yaşlılar, gençler; kültür sanat insanlarından okul öğretmenlerine kadar farklı meslek gruplarından insanlar… Birçok kişi geleneksel kıyafetleri […]

21 Mayıs Arifesinde: Halkımızın Trajedisine Kısa Bir Bakış.Unutmayalım Diye. Çerkes Bayrak Günü’ne adanan etkinlikler daha yeni sona erdi ve biz şimdiden yeni bir tarihin, Çerkes takvimindeki en anlamlı günün — 21 Mayıs, Anma ve Yas Günü’nün — arifesinde duruyoruz. Bazıları sorabilir: neden geçmişten söz etmeye devam ediyoruz? Neden her yıl gidenleri anıyoruz ve yas tutuyoruz […]